12 januari 2021

Gezondheid is een belangrijke voorwaarde om te kunnen inburgeren. Dat gezondheid van essentieel belang is, is zeker door de uitbraak van het coronavirus duidelijk geworden. Daar is momenteel in het inburgeringsstelsel echter weinig aandacht voor. Pharos en het Kennisplatform Integratie & Samenleving onderzochten de rol van gezondheidsproblemen bij de inburgering van statushouders. Dit onderzoek richt zich op de vraag hoe gemeenten statushouders met gezondheidsproblemen in het nieuwe stelsel optimaal kunnen ondersteunen in het nieuwe inburgeringsstelsel.

De gezondheidssituatie van statushouders is minder goed dan die van autochtone Nederlanders. Vooral psychische aandoeningen, zoals PTSS en depressies, komen vaak voor. Dit soort psychische klachten hebben een groot effect op de leerbaarheid en zorgen ervoor dat de concentratie en het geheugen van statushouders slechter worden. Ook zijn deze klachten vaak langdurig. De signalering van dit soort problemen door professionals en gemeenten is moeilijk doordat statushouders hier niet graag over praten. Vaak wordt het pas opgemerkt als een statushouder bezig is om in te inburgeren. Uit de praktijk blijkt dat er vaak geen structurele aanpak is vanuit gemeenten om statushouders tijdens de inburgering met gezondheidsproblemen te ondersteunen. KIS benadrukt daarom ook dat meer aandacht nodig is voor de gezondheidsproblematiek van statushouders.

Verschillende studies laten zien dat gezondheidsklachten een belemmering kunnen vormen voor de inburgering (zie Gezondheidsraad 2016; SCP 2018; Pharos 2016). Er zijn geen exacte cijfers beschikbaar over hoe vaak gezondheidsproblemen inburgering in de weg staan. Een medische ontheffing kan aangevraagd worden als iemand verwacht door gezondheidsproblemen niet in te kunnen burgeren. Medische ontheffingen komen echter relatief weinig voor. Het kost geld en moeite om deze aan te vragen en ze worden vaak afgewezen. Als er wel een ontheffing wordt verleend, stopt de DUO lening en is er geen geld meer om taallessen te volgen. Hierdoor wordt het de nieuwkomer onmogelijk gemaakt om naar