2 juni 2019

Minister van SZW Wouter Koolmees heeft op 29 mei een brief aan de Tweede Kamer gestuurd over de uitvoering van het inburgeringsstelsel. In deze brief informeert hij de Tweede Kamer over actuele kwesties en knelpunten. We bespreken deze brief voor zover deze betrekking heeft op de groep 2013-2021 die de dupe is van het huidig beleid.

We hebben ook geschreven over toezeggingen omtrent vergoedingen voor gedupeerde inburgeraars.

Inburgeraars tussen 2013-2021

Een aanzienlijke groep inburgeraars (5.415)  bereikt de grens van het maximale leenbedrag maar is nog steeds inburgeringsplichtig. De minister noemt deze groep de Einde Lening Inburgeringsplichtingen (ELIPs). Deze groep inburgeraars, die tussen 2013 en 2021 moet inburgeren, is de dupe van de problemen rondom het huidige beleid en zal niet profiteren van het beoogde beleid vanaf 2021. In het nieuwe beleid zullen gemeenten het onderwijs inkopen en zijn inburgeraars niet langer zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van leningen om hun inburgeringstraject te financieren.

Maximaal geleend, nog wel inburgeringsplichtig

De minister schrijft dat hij zich zal richten op potentiële probleemgroepen en preventie. In het kader van de in februari gemaakte bestuurlijke afspraken tussen SZW en VNG, zal hij gemeenten vragen om prioriteit te geven aan ELIPs. En dan vooral voor de gedupeerden van frauderende of failliete taalscholen. Extra cursussen aanbieden, ligt volgens de minister niet voor de hand, omdat de inburgeraars al veel geld in cursussen hebben geïnvesteerd. De minister lijkt (vooral) in te zetten op begeleiding (naar slagen voor de examens of een ontheffing ervoor) voordat de lening is uitgeput. Welke specifieke maatregelen voor ELIPs (met uitgeputte budgetruimte) zullen worden genomen, blijkt niet uit de brief.

Daarnaast wil de minister de Wet Inburgering aanpassen aan de huidige uitvoeringspraktijk. Daarbij vordert DUO geen leningen terug totdat aan de inburgeringsplicht is voldaan. De minister wil wel een maximale termijn aan dit uitstel koppelen, ter voorkoming van een perverse prikkel om niet in te burgeren. Dit uitstel geldt alleen voor de leningen en niet voor de boetes.

DUO vordert geen leningen terug totdat aan de inburgeringsplicht is voldaan.

In algemene zin schrijft de minister dat hij zich bereid toont om ‘welwillend’ te kijken naar schrijnende individuele gevallen onder ELIPs of gedupeerden van fraude. De minister zegt nog niets over het eventueel treffen van een algemene wettelijke overgangsregeling voor de groep inburgeraars 2013-2021.

Onze kanttekeningen

We verwelkomen de aandacht van de minister voor ELIPs en het streven van de minister om de uitvoeringspraktijk inzichtelijk te maken in cijfers. Hier dienen echter een aantal kanttekeningen bij geplaatst te worden.

Geen volledige transparantie

Ten eerste maken de in de brief genoemde cijfers niet inzichtelijk hoeveel le